2017-39

Draken verslaan…

Als ik aan mijn werk wil gaan, Sint Michael zie ik daar staan,
die mij tonen wil én wijzen, waar ik moet beginnen met hamer en met ijzer.
Vandaag wordt op nodige plaats het sint michaelsfeest gevierd…een feest waarin de moed om de draak te overmeesteren een grote rol speelt… en dan wellicht niet zozeer de draken in de buitenwereld, maar eerder ‘figuurlijk’ het bewust/zichtbaar worden van jouw ‘eigen’ draken - het kost moed en kracht om deze in te zien en hiermee aan het werk te gaan.

Waarmee akkerbouwer, melkveehouder en tuinder volop aan het werk gegaan is, is het binnenhalen van de oogst. Want de michaelstijd is ook de oogsttijd, de tijd dat het gewas van het land mag en naar de schuren gehaald mag worden voordat de echte koude intreedt in de nachten. De afgelopen dagen hebben hier de maïshakselaars 24 door gedraaid, dinsdagnacht hier op hoorbare afstand bij het buurland. Ook al de gras(klaver) percelen op de Hooge Kamp en omgeving zijn begin deze week gemaaid. En op de Hooge Kamp is volle kracht gewerkt om de gehele pompoenenoogst naar binnen te halen, deels al gesorteerd op grootte naast soort. En dit alles met de regen op komst als stok achter de deur...

Woensdag hier daarnaast volop levendigheid met een hele groep (ruim 40) eerste jaars studenten van de voltijdopleiding Biologisch Dynamische landbouw - de Warmonderhof te Dronten. Zij waren vanaf maandag op fiets/kampeer excursie….om de nodige bedrijven aan te doen en elkaar daarbij ook (beter) te leren kennen! Woensdagnamiddag na een inleidend praatje nog welkome versterking gekregen van een clubje enthousiaste leerlingen. Vele handen maken licht werk: dankjulliewel! Na een avondmaaltijd, was er daarna volop ruimte om bij het kampvuur te toeven. Onderwijl kwam de melkveehouder het losliggende gras nog op wiersen/ruggen leggen en heeft het tuinteam hier donderdagmiddag de goede (draken)staart aan oranje pompoen die nog restte op het land binnengehaald in kuubskisten…weer een grote klus gedaan, draak verslagen.

De week in het pakket twee maal zoet: een laatste maal zoete suikermais met daarnaast ook zoete, knapperige bospeen. Geniet ervan!

Pakket inhoud

Deze week:
groente Bospeen - Palmkool - Chinese kool - Suikermais - Sla volle grond voor groente en royaal nog + knolvenkel; voor alle behalve combi 1 pp ook nog een chioggiabiet
fruit Appel Santana - Kiwi - Mandarijn Satsuma (groen) (NL fruit: Appel Alkmene - Santana en Peer Conference)
Verwacht:
groente Groene kool - Sperziebonen? - Andijvie - Wortelpeterselie/Groenselderij - Pompoen - Sla/pittige sla-mix
fruit Appel nr 251 - Peer Concorde - Mango

Even terug naar de eieren

Het lijkt al weer voorbij de fipronil affaire, vele eieren zijn wel gelegd maar hebben nooit de rol in ons leven gespeeld waarvoor de kip haar inspanningen had geleverd. Zodoende deze week geen recepten, maar een verhaal van Jan Schrijver over de achterliggende problematiek. Wat mij, toen ik het las, terugbracht naar een gesprek enkele jaren geleden.

De Biologisch Dyanmische Landbouw heb ik gevonden via de Jeugdbond voor Natuurstudie. Een mooie plek waar ik van mijn 12e tot 25ste veel heb geleerd over natuur en landbouw. Iedere vijf jaar viert deze vereniging haar bestaan, ook voor oud leden. Het gesprek waar ik over schrijf ging over de vangst van insekten.

Voor divers onderzoek worden geregeld insekten gevangen. Van die vangsten wordt goed bijgehouden hoeveel er gevangen is en waar die vangst plaats vond.

Nu is iemand die cijfers aan analyseren en tot de conclusie gekomen dat de aantallen teruglopen. Niet alleen in steden en gebieden van intensieve veehouderij, maar ook midden in de natuurgebieden.

De oorzaak is nog niet gevonden, en ik wil zeker niet suggereren dat fipronil dat is. Wel toont het ons aan dat de natuur veranderd. Als mens is het onze plicht ons aandeel in die verandering te achterhalen. Dat vraagt moed, het is Michaels tijd.

Nu het woord aan Jan Schrijver.

Groet, Saco

Hoe gevaarlijk zijn chemische bestrijdingsmiddelen in de landbouw nu echt voor onze gezondheid?

Het insectenbestrijdingsmiddel fipronil, wat nu in de eieren is gevonden geeft aan hoe gemakkelijk chemische bestrijdingsmiddelen in de voedselketen terecht komen. Natuurlijk mag dit niet en de gevolgen voor de bedrijven die deze middelen hebben gebruikt zijn groot. Tegelijkertijd wordt het gevaar van deze middelen sterk afgezwakt met de woorden: het gaat maar om zeer kleine hoeveelheden die zo goed als te verwaarlozen zijn. Van het eten van een paar eitjes loopt je gezondheid geen gevaar op!.

Zelf ben ik in 1971 een biologisch-dynamisch Land en Tuinbouwbedrijf begonnen. Een zeer belangrijke reden was dat ik geen chemische bestrijdingsmiddelen meer wilde gebruiken. De gechloreerde koolwaterstofverbindingen, met als bekendste middelen DDT, Dieldrin, Aldrin en Heptachloor enz. gebruikt als insecticiden, werden berucht om hun toxische profiel. Middelen die zich ophoopten in het vetweefsel van mensen en dieren. Bij vermagering kwamen deze gifstoffen weer vrij, met alle gevolgen van dien. Veel sterfte onder de vogels en vele andere dieren en zeer schadelijke gevolgen voor de gezondheid van de mensen. De meeste van deze middelen zijn sinds de jaren '80 van de vorige eeuw verboden.

Bij het middel fipronil krijg ik weer het zelfde gevoel. Als bij de gechloreerde koolwaterstofverbindingen. Het gaat weer om een insecticide wat zich op hoopt in het vetweefsel dus cumulatief werkt als je het regelmatig eet. Aan de scheikundige verbindingen zie ik overeenkomsten met boven genoemde groep. Dit geldt ook voor de zeer giftige Neonicotinoïden bestrijdingsmiddelen. Fipronil zit ook in het bestrijdingsmiddel Regent 500 FS welk middel wordt gebruikt om zaad te ontsmetten tegen insecten in de zonnebloemen, mais, broccoli, boerenkool, bloemkool, wittekool enz.(een systemisch middel) Het middel wordt dus niet alleen gebruikt in de pluimveesector en bij honden en katten, maar wordt ook gebruikt in de land en tuinbouw voor de bestrijding van insecten. Een aantal jaren geleden werd nog gepleit om al deze middelen in 2020 te verbieden.

We hebben dus nog niet veel geleerd uit het verleden en wat de biologische landbouw betreft staat Nederland bijna onderaan. Zie de publicatie in Trouw van 1 juli 2017 over het percentage biologische gronden in Europa. In ons land gaat het nog te veel over bulkproductie tegen zo laag mogelijke kosten met alle milieugevolgen van dien. En de grote supermarkten, zoals tot voor kort Albert-Hein waren de producten bijna alleen maar puur en eerlijk wat de klok sloeg en dat moest de consument maar geloven.

Het gebruik van chemische middelen ligt verachter mij. Het werken aan bodemvruchtbaarheid en biodiversiteit is een vast onderdeel van ons bedrijf geworden, wat ik zelf de normaalste zaak van de wereld vindt. In ons land waar de natuur al zo is achteruit gegaan past in mijn ogen alleen maar Natuur inclusieve Landbouw. De bijen, kieviten, scholeksters en een rijke plantengroei horen daar bij. Het is een nieuwe uitdaging een andere relatie met de natuur aan te gaan gekenmerkt door eerbied voor ecologisch evenwicht en dat vraagt om een ander beleid.

Jan Schrijver Biologisch-Dynamisch Akker en Tuinbouwer op de Lepelaar in de gemeente Schagen en vanaf oktober 2017 voorzitter van de Demeterstichting Nederland.