2018-47

Zorgen & vertrouwen

Terugblik seizoen 2018…

Nog een paar weekjes te gaan en dan zit het jaar er alweer op… dit seizoen, of beter gezegd dit jaar, is echt voorbij gevlogen.

Zo door de jaren heen vult ons ‘tuinders'-rugzakje zich met ervaring op allerlei vlakken, zo ook dit weer dit jaar; een blik terug op afgelopen seizoen.

De voorbereidingen begonnen al vroeg - enerzijds omdat het kon, het land was immers droog genoeg om te kunnen bemesten. Anderzijds we hadden een vakantie gepland staan naar vrienden in Zweden, daar waar het nog echt winter was toen! Dus alles wat al gedaan kon worden was mooi meegenomen. Precies mooi over de vorst (lees: het bevroren land) rijden in de ochtend staat me nog bij. Daarna in de middag tijdens dooi het inwerken van de uitgereden vaste mest. Het kon allemaal perfect! De eerste stap was gezet, een fijne, zo vlak voor onze vakantie.

Terug van een fijne tijd in het winterse Zweden, met allemaal nieuwe indrukken voor ons allemaal, konden we met frisse moed het teeltseizoen tegemoet. Immers het eerste plantgoed stond ons al bijna op te wachten. Vanaf eind maart - begin april werd het al snel warmer, het voorjaar werd min of meer overgeslagen en de zomer deed snel zijn intrede. Voor ons is het dan fijn als er naast zonneschijn ook af en toe wat regen valt, dat helpt het aanslaan van het plantgoed, zodat het ook een goede start kan maken. Vanaf april hebben we naast het normale werk erg veel extra planning en gesjouw gehad om alles van water te blijven voorzien. Jullie herinneren je vast de meelever van Saco nog (http://www.hoogekamp.nl/2018-32) deze gaf dit mooi weer, of deze (http://www.hoogekamp.nl/2018-29). Dit is zo min of meer doorgegaan tot in september/oktober, wel steeds wat minder intensief omdat het land ook steeds leger werd en er niet elke andere week meer geplant en verzorgd hoefde te worden, maar toch. Al met al een echte opgave was het, en tja droog is het nu eigenlijk nog steeds.

Naast de zorg van water kregen we er in de loop van het seizoen nog een zorg bij; de druk van bepaalde insecten.

Onze gras-klaver percelen bloeiden ontzettend mooi! Witte, rode en Alexanderijnse klaver. Het zoemde en gonsde er volop. Allerlei soorten bijen, hommels, wespen en vlinders vlogen er van bloem naar bloem. Er is van alles te halen hier, dit is ook duidelijk een zomer voor de insecten! Maar er vlogen vooral ook veel koolwitjes rond, wolken van soms wel 20-25 vlinders dansend door en om elkaar heen. Een prachtig gezicht dat wel, maar wij hebben ook een grote gewas groep aan kolen hier staan die een waardplant zijn voor deze vlinders. Binnen een paar weken hadden we een gigantische rupsenplaag in de meeste kolen over heel de tuin. Ik heb nooit eerder iets van deze omvang gezien. Het is niet leuk om elke dag dan geconfronteerd te worden met steeds meer vreterij, na verloop van tijd stonden er veelal alleen nog maar bladnerven met daarboven nog gelukkig, een intact groeipunt. Ik heb vaker momenten gedacht we houden echt niks over. Er komt niks in de nieuwe koelcel die we afgelopen jaar hebben gerealiseerd… Ook zijn er momenten geweest waarop ik op het punt heb gestaan met het idee: “...ik haal de klepelmaaier erover heen zodat ik er niet meer naar hoef te kijken; het wordt waarschijnlijk toch niks meer…"

Wat kunnen we eraan doen vraag je jezelf af? Contact zoeken met collega’s, hebben jullie dezelfde ervaringen en wat doen jullie eraan, is een van de stappen. Op kleinere schaal hebben we ook rupsen weggevangen, erg effectief, maar al met al zet dit voor het grotere geheel geen zoden aan de dijk. Te arbeidsintensief en niet haalbaar in de tijd. In de biologische landbouw zijn er een aantal middelen welke zijn toegestaan om te mogen gebruiken in dit soort situaties. Deze werken op basis van een bacterie welke je uitbrengt over het gewas. Deze bacterie komt via het blad in de rups terecht en tast hier het darmstelsel aan met als gevolg dat de rupsen doodgaan. De effectiviteit van deze middelen is afhankelijk van het weer (regen) en de grootte van de rupsen op het moment van uitbrengen. Het nadeel van deze middelen is altijd dat het niet alleen de rupsen zijn, maar dat je ook andere en nuttige insecten hier schade mee toebrengt! Voor mij de belangrijkste reden waarom ik, en wij hier niet voor kiezen.

Momenten van waarnemen tijdens de oogst, maar ook losse momenten overdag en in de avond geven me een inkijkje hoe verassend en bijzonder de natuur in elkaar steekt. Zo zag ik een grotere wespensoort (solitaire)welke georiënteerd was op gaten in het koolblad, op zoek naar een rups. Eenmaal gevonden werd deze aangevallen en in stukjes weggevlogen. Steeds meer en vaker zag ik gele coconnetjes met daar bovenop een rups van het koolwitje. Wat onderzoek hiernaar kwam ik erachter dat dit een geparasiteerde rups is die zich bekommert om de larven van een sluipwespen soort. In de volgende video wordt dit prachtig in beeld gebracht: https://www.youtube.com/watch?v=vMG-LWyNcAs Na verloop van tijd komen we overal verspreidt over de tuin deze situatie tegen. Het duurt dus een tijdje na een plaag voordat de bestrijders welke van nature aanwezig kunnen zijn, zich ook dusdanig hebben voort kunnen planten dat ze ook echt invloed hebben op een plaag van deze omvang.

Je kunt de situatie als deze als volgt zien; blijkbaar geef je jezelf en de tuin / teelt, de tijd (ruimte) en het vertrouwen dat het goed kan komen. Deze vorm van bestrijden past mij tot nu toe het beste!

- Roel -

Pakket inhoud

Deze week:
groente Boerenkool - Rode biet - Prei - Wortelpeterselie - Pompoen Sweet Dumping - Veldsla
fruit Appel Santana - Peer Concorde - Kakifruit
combi Appel Santana - Kakifruit - Boerenkool - Rode biet - Prei - Wortelpeterselie - Pompoen Sweet Dumping - Veldsla

Noot: de hardheid van het fruit is door het verloop van het seizoen minder hard dan we gewend zijn (idem als vorig jaar) en rijpt daarmee sneller door; bewaartip is het fruit in de koel(kast) te bewaren en in etappes op kamertemperatuur te brengen passend bij het eigen eetritme.

Verwacht:
groente Witlof en/of Spruiten!? - Peen - Palmkool - Knolselderij - Paprika - Veldsla
fruit Appel Evelina - Kiwi? - ?

Wortelpeterselie

Wortelpeterselie heeft een heerlijk aroma en is zeer geschikt als aanvulling van soepen, bouillons, sausen en stoofgerechten. De wortel heeft het uiterlijk van pastinaak, maar de smaak heeft eerder iets weg van selderijknol en ook wel van... peterselie. Beschik je bovendien over het loof (= bladpeterselie) dan kan je dit gebruiken als gewone krulpeterselie.

Gegratineerde wortelpeterselie

750 gram wortelpeterselie - versgemalen witte peper - sap van ½ citroen -zout - 30 gram boter - geraspte oude kaas - scheut room

Schil en was de peterselie en snijd de wortels in reepjes of plakjes. Doe ze in water met citroensap en kook ze in ongeveer 10 minuten beetgaar. Laat de wortelpeterselie vervolgens uitlekken.Stoof ze daarna op in de boter, voeg een scheutje room en wat peper toe. Schep de peterselie in een vuurvaste schaal, strooi er de kaas over en gratineer het geheel onder een hete, voorverwarmde grill.

Geraspte rode bieten met sjalotten (Madhur Jaffrey)

3 el olijfolie - 1 tl bruin of geel mosterdzaad - 2 flinke sjalotten, gepeld en fijn gesnipperd - 450 gr rauwe rode bieten, geschild en grof geraspd - 1 volle tl zout - 1 el citroensap - (1 verse groene peper, diagonaal in dunne plakjes)

Verhit de olie in een grote (koeken)pan op middelhoge warmtebron. Doe het mosterdzaad erin. Voeg, zodra het mosterdzaad begint te springen, de sjalotten en peper toe. Bak al roerend 30 sec. De sjalotten moeten een beetje bruin worden. Doe dan de rode bieten erbij en bak al roerend 1 min. Voeg het zout en 1,2 deciliter water toe. Breng aan de kook. Draai de warmtebron laag en laat met het deksel op de pan 10 min pruttelen. Neem de deksel van de pan, draai de warmtebron hoger en voeg het citroensap toe. Roer door en neem de pan van de warmtebron. Dit is een van de snelste manieren om rode bieten te bereiden - het koken duurt maar een minuut of 10. Het gerecht kan vrij pittig gemaakt worden met het groene pepertje, maak kan deze kan ook weggelaten worden. Doordat de rode bieten de smaak van de gebakken sjalotten opnemen, is het een bijzonder gerecht.

Sweet Dumpling pompoen

Deze decoratieve en smakelijke mini-pompoen is roomwit / geel van kleur met donkergroene strepen. Het vruchtvlees is licht oranje, zeer fijn stevig met een zoete noot achtige -kastanje smaak. Voor gebruik in de maaltijd is het niet nodig om hem te schillen, maar dan is het aan te raden om het geheel of de stukken of partjes even van te voren kort te koken of te blancheren. Anders is het beter om de schil eraf te snijden.

Rasp dit pompoentje grof - of snij het in stukjes van 0,5 - 1 cm dik en fruit deze heerlijke pompoenstukjes in een bodem olijfolie waarin je eerst een theelepel gemalen komijn hebt gestrooid. Roer een paar keer flink, en temper dan het vuur. Voeg een scheut sojasaus toe, roer nog x maal, en laat dan, met het deksel erop, je groente in 10 - 15 minuutjes voor als je niet gekookt of geblancheerd hebt vooraf, anders in 5 min. met koken vooraf.

Variatie: Ook lekker in de salade, rauw geraspt, of als gecarameliseerde plakken als vervanging van komkommer. Ook lekker gevuld uit de oven, met bijvoorbeeld gehakt, of bacon / spek en kaas (vooral gorgonzola combineert goed met het zoete van de pompoen) samen met (rode)quinoa!