2019-51

Boeren (op)stand

Klanten, wij zijn blij met jullie, iedere dag, iedere levering weer. Jullie stellen ons in staat eigenzinnig groente en fruit te aan te bieden. Dat doen we samen met een heel netwerk van collega boeren, medewerkers, vrijwilligers, etc. Jullie maken ons boerenstand.

Collega’s zitten in een ander vaarwater. Zij voeren actie, lange files op de snelwegen, bijna geen kerstboodschappen. Ze zitten klem in de rechtspraak: Ze mogen geen stikstof uitstoten en ze mogen geen actie voeren. Hun klanten zwijgen, zij drijven hun boeren tot opstand.

Van dit contrast springen mij de tranen in de ogen. Natuurlijk wil ik dat we goed voor moeder aarde zorgen. En natuurlijk onderken ik dat boeren daarin een grote rol spelen. Maar als we willen dat de boeren dat willen, moeten we in die doelstelling solidair zijn.

En dan kan ik niet anders dan constateren dat onze democratie hier niet werkt. Het verleidt ons tot een rare vorm van schizofrenie.

In de stemhokjes stemmen we op partijen die voor ons het milieu beleid neerzetten, zoals de stikstof norm. En ik weet dat wat wij met jullie op de Hooge Kamp bereiken, daar een belangrijke inspiratiebron voor is. Kortom we hebben nu een Europese stikstof norm. Een wal die het schip gaat keren.

Echter een groot deel van de stemmers brengt een andere stem uit in de supermarkt, bij de benzine pomp, in de bedrijfskantine, …

Kennelijk is ons rechstsyysteem er niet op ingericht dergelijke bewegingen goed te begeleiden. Ik baal van het verbod op bepaalde acties. De rechter had ook kunnen zeggen: “Ja, jammer dat die boodschappen even niet kunnen, maar kennelijk willen we iets wat niet zonder slag of stoot gaat. Deze actie is er een van. De boeren hebben recht op (op)stand.”. En en zo op die schizofrenie kunnen wijzen: “U moet ze gaan helpen hun vraagstuk op te lossen”. We hebben een heel grote overheid met vele lagen. Laat die zich in haar volle omvang richten op wat wel kan, en wanneer zaken realistisch zijn. Ook de gemeentelijke politiek, burgemeesters.

Het is die schizofrenie waar we het als maatschappij over moeten hebben. Pas daarna komen we weer bij stikstof, CO2 en stijgende zeespiegels. Ik woon liever aan het strand bij Apeldoorn, dan dat we elkaar de tent uit vechten.

Tot mijn spijt moet ik nog een andere waarneming met jullie delen. Naast mijn rol op de Hooge Kamp, adviseer ik overheden bij de inzet van ICT. Meedogenloze technologie voor het vastleggen van gegevens en het automatiseren routine handelingen. Zodat de routine minder werk vraagt en er meer aandacht voor de echte vraagstukken kan zijn. Tot mijn verbazing zie ik een tegengestelde beweging. De routine wordt meer en meer norm: “Als je niet in de automaat past, doe je niet mee”. Of “De automaat zegt dat jij een fraudeur bent, ik pak je aan!”.

Kennelijk hebben we het met ons allen gepresteerd bezetter op eigen land te zijn.

En dat brengt mij weer bij de eerste zin. Klanten, wij zijn blij met jullie. Jullie maken vrije landbouw mogelijk. Jullie maken ons boerenstand. Zegt het voort.

Saco Bekius

Pakket inhoud

Deze week
groente Knolselderij - Oesterzwam - Paprika punt - Pastinaak - Peen - Pompoen oranje - Rode kool - Sjalot - Spruiten - Winterpostelein - Witlof
fruit Appels - Baby avocado - Clementines - Pastinaak - Peer concorde - Sinaasappel moro - Stoofpeer - Bergamot citroen -
Verwacht
groente Witlof - Rodelika peen - Chinese kool - Aardpeer - Winterpostelein
fruit Appel Evelina - Peer Concorde - ?

Bergamotcitroen

We doen jullie ipv een kruidenaccent dit jaar deze bijzonder en maar kort te verkrijgen citrusvrucht in het pakket toe: te gebruiken als aromatische toevoeging van (groente)gerechten, toetjes of gebak. Zowel sap als rasp van de vrucht zijn te gebruiken. Tip: de rasp leent zich ook erg goed om in te vriezen en dan lang houdbaar en bruikbaar.

De bergamot is een kleine peervormige citrusvrucht. Deze citrusvrucht wordt als smaakmaker gebruikt in Earl Grey thee. De smaak is zuur maar zeer aromatisch. Erg lekker om gerechten of desserts mee op smaak te brengen. Rasp bijvoorbeeld de schil of pers het sap.

Witlof tarte tatin (2 à 3 personen)

- tip van stagiaire Mechteld

300 gr witlof - 1 zoete appel in kleine blokjes - 75 gr smaakvolle kaas in kleine blokjes; bladerdeeg of hartig taartdeeg - klontje boter

Maak de witlof schoon en snijdt de bladeren in lange repen. Verwarm in een koekenpan een klontje roomboter en bak de bladeren even op matig vuur. Een minuut of wat en regelmatig omscheppen. Beter te kort dan te lang. Beetje peper (zout komt ook van de kaas). Leg de bladeren in een ovenschaal of taartvorm. Strooi er de kaas en de kleine stukjes appel over heen. Leg 4 bladerdeegplakjes op elkaar en rol uit tot één plak Iets groter dan ovenschaal (4 plakjes voor een taartvorm van 24 cm is genoeg). Leg het bladerdeeg er overheen. Beetje instoppen aan de randen. 20-30 minuten in de oven op 200 graden. Tot bladerdeeg mooi bruin is. Uit oven meteen omkieperen en opeten.

Geroerbakte stoofperen (eenvoudig en snelle bereiding)

- tip van stagiaire Mechteld

Schil de gewenste hoeveelheid stoofperen, snij ze in 12 of 16 partjes. Op stevig vuur wat olijfolie en boter opwarmen. Stoofperen bakken, regelmatig omscheppen. Ze kleuren snel. Peper en zout erover. Tijm of rozemarijn meebakken is ook lekker.

Pastinaak-rosti

2 pastinaken - 1 kleine ui - wortelpeterselie - ½ tl kruidenzout - witte peper - 2 el.fijn (spelt)meel - 1 ei - 1 el.slagroom

De pastinaken grof raspen. Uien en peterselie fijnhakken en alle ingrediënten vermengen. In een pan olie verhitten [niet zuinig zijn met de olie!]. Steeds een eetlepel van het deeg in de pan doen en platdrukken. De rosti aan beide kanten in ong. 7 min. goudbruin bakken. Variatie: een gehele portie in ruim olie in de pan voegen en dan geregeld omscheppen.

Risottotaartje met kaas krullen en oesterzwammen

1 ui - 1 teentje knoflook - 2 courgettes evt. - 5,5 el. olie - 300 g oesterzwammen - 1blikje artisjokharten - 1 el. zongedroogde tomatentapenade - 300 g risottorijst - 1 dl. witte wijn, 1 groetebouillonblokje, 150 gram Tete de Moine (kaas die bij schaven mooi opkrult!), peper

Snipper ui en knoflook. Courgettes in lengte halveren. Van snij-kant van de courgette met kaasschaaf vier plakjes afschaven. Overig in blokjes snijden. Grillpan dun inwrijven met halve el. olie en courgetteplakjes enkele seconden om en om grillen. Courgetteblokjes in grillpan ca. 5 min. al omscheppend grillen. Laten afkoelen. Artisjokharten uitlekken en in vieren snijden. Tapenade en 1 el. olie door elkaar roeren. In pan 3 el. olijfolie verhitten en ui en knoflook ca. 1 min. zachtjes fruiten. Rijst er-door scheppen en ca. 2 min. al omscheppend bakken tot kor-rels glazig zijn. Wijn toevoegen, laten verdampen en vervolgens in delen 8 dl. water toevoegen. Bouillonblokje erboven ver-kruimelen. Rijst beetje bij beetje gaar koken. Laatste 5 min. courgetteplakjes meewarmen. Kaas met schaaf in krullende plakjes schaven. Helft door risotto roeren. Op smaak brengen met zout en peper. In koekenpan 1 el. olie verhitten en oester-zwammen op hoog vuur ca. 3 min. bakken. Artisjokharten erbij en ca. 3 min. zachtjes meebakken. Breng op smaak met peper. Intussen risottotaartjes maken: ring in midden van bord plaat-sen. Courgetteplakje aan binnenkant tegen ring leggen en vul-len met risotto. Risotto gladstrijken en ring voorzichtig om-hoog trekken. Herhaal. Leg de rest van de kaaskrullen in kringetjes op de risotto. Oesterzwammen en artisjokpartjes naast risotto leggen. Tomatentapenade eromheen druppelen.

Oosterse spruitjes met garam masala

Spruitjes (500 gram voor 4 personen) - 250 gr Champignons - een gesnipperde ui - 1 eetll Garam Masala - snufje Chilipoeder - snufje Oerzoet (of ander zoetmiddel) - (1 kilo aardappels) - wat peper en zout

Fruit de gesnipperde ui in wat olijfolie. De schoongemaakte spruitjes halveren (zodat de saus straks goed erin kan trekken) en meefruiten tot ze mooi doorschijnend groen worden. Voeg de champignons in blokjes toe en fruit deze mee. Voeg de Garam Masala en chilipoeder toe en bak nog even mee. Snufje oerzoet erbij (suiker kan ook, maar is net iets minder lekker), wat zout en peper. Voeg water en/of 100 ml slagroom toe en kook in tot de gewenste consistentie. Prak gekookte aardappelen door deze Oosterse jus/saus of serveren bij een groengerecht. Eet smakelijk! Tip: Je kunt ook een knolvenkel in blokjes toevoegen (tegelijk met de champignons) voor de variatie.

Knolselderij-Witlofsoep met Uiencompote (vegan)

Deze soep is een heel makkelijk voorgerecht voor als je veel mensen te eten krijgt. Je kan alles makkelijk de dag van tevoren al maken, dan hoef je het bij je kerstdiner alleen nog maar op te warmen. Houd je van wat pit in je soep? Maak hem dan af met een flinke lepel mosterd. Simpelweg verrassend lekker (lastig te raden, zelfs voor groenteliefhebbers ;-) ) en het vleugje cardomom geeft deze een geheel eigen geur.

1 knolselderij (met loof) - 500 gr witlof - 1 theel kardemom - 1 tl Mierikswortel - 2 blokjes groentebouillon - 4 uien - 2 tenen knoflook - verse thijm - 6 eetll agavesiroop - 3 eetl wijnazijn - 100 ml witte wijn - olijfolie, peper en zout

Schil de knolselderij en snijd in blokjes. Snijd het kontje van de witlof en hak in ringetjes. Doe de knolselderij en de witlof in een pan met zoveel water dat het net onder staat. Voeg de kardemom, mierikswortel en bouillon toe en breng aan de kook. Snijd het loof van de knolselderij fijn en kook ook mee. Breng op smaak met peper en zout en laat 25 minuten op laag vuur doorkoken. Schil de uien en snijd in ringen. Snijd de knoflook in plakjes. Verhit een scheut olijfolie in de pan en fruit hierin de uien en knoflook aan. Zet het vuur zacht en bak de uien met de tijm 10 minuten tot ze bruin en zacht zijn. Draai het vuur hoger en blus af met de agave, azijn en witte wijn. Laat inkoken tot een stroperige massa en breng op smaak met peper en zout. Bewaar tot gebruik in een potje. Pureer de soep met een staafmixer tot een gladde massa. Schep in kommen en serveer met de uiencompote en de peterselie.